Thông tin ngành  »  KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN NĂM 2015 & NHẬN ĐỊNH XU THẾ KTTV NĂM 2016

Ông Lê Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm KTTV quốc gia

Theo báo cáo của Trung tâm KTTV quốc gia cho biết khái quát tình hình khí tượng thủy văn năm 2015 tại Hội thảo:

Về bão, áp thấp nhiệt đới

Hoạt động của xoáy thuận  nhiệt đới trên vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương xấp xỉ so với trung bình nhiều năm (TBNN); tính đến nay đã có 27 cơn (TBNN~26 cơn).

Năm có 5 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên Biển Đông: ít hơn hẳn so với TBNN và ít hơn so với năm 2014 (5 bão, 3 ATNĐ trong đó 3 cơn đổ bộ đất liền); Có 2 cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta (bão số 1 KUJIRA 19-25/6 đổ bộ vào Quảng Ninh - Hải Phòng, bão số 3 VAMCO 13-15/9 đổ bộ Quảng Nam - Quảng Ngãi).

Rét đậm, rét hại

Trong các tháng đầu năm 2015 đã xảy ra 3 đợt rét đậm. Đợt rét đậm, rét hại dài nhất là từ ngày 9-15/1/2015 đã xảy ra trên diện rộng ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Tính đến ngày 16/12 năm 2015, đã xảy ra có 22 đợt không khí lạnh (KKL) (bao gồm 15 đợt gió mùa Đông Bắc và 7 đợt KKL tăng cường) ảnh hưởng đến nước ta, ít hơn so với TBNN cùng thời kỳ. Trong số các đợt rét đậm, rét hại vừa qua, chưa ghi nhận được kỷ lục mới về nhiệt độ tối thấp tuy nhiên nhiệt độ thấp nhất ở Sapa (Lào Cai) ở mức 1,6oC; Sìn Hồ (Lai Châu) -0,3oC; Đồng Văn 1,8oC.

Nắng nóng và nhiệt độ

Trên phạm vi toàn quốc đã xảy ra 17 đợt nắng nóng và các đợt nắng nóng trong năm nay đã xuất hiện nhiều kỷ lục: đợt nắng nóng kéo dài lâu nhất, nhiều cực trị trong quá khứ bị phá vỡ. Đặc biệt liên tiếp trong ba tháng 5, 6 và 7/2015 các đợt nắng nóng đã xuất hiện nhiều giá trị nhiệt độ vượt lịch sử tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Nền nhiệt độ hầu hết các tháng đều phổ biến cao hơn TBNN.

Tình hình mưa

 Trên phạm vi toàn quốc đã xảy ra 23 đợt mưa lớn diện rộng, ít hơn TBNN và ít hơn so với năm 2014.  Trong năm đã xảy ra đến 3 đợt mưa lớn diện rộng trái mùa xảy ra vào 9-11/1 và 4-5/12 trên khu vực các tỉnh Bắc Bộ; đợt mưa từ 24-28/3 trên khu vực các tỉnh từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ngãi. Trong các tháng mùa mưa bão, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn TBNN, ngoại trừ khu đông bắc và một số nơi ở phía tây bắc Bắc Bộ.

Mưa đặc biệt lớn ở Quảng Ninh: Từ 23/7 - 4/8/2015, mưa lớn trên diện rộng ở Bắc Bộ phổ biến 200-500mm, mưa đặc biệt lớn tại khu vực Quảng Ninh. Tại Bãi Cháy và Cô Tô có tổng lượng mưa ngày lớn nhất và tổng lượng mưa cả đợt lớn nhất trong 50 năm.

Thủy văn khu vực Bắc Bộ

Tình hình lũ: Lũ trái mùa xuất hiện trên các sông Bắc Bộ như sông Đà, sông Gâm, Thao và Kỳ Cùng vào tháng 1; 11; 12/2015. Thời gian xuất hiện lũ tiểu mãn (23-24/5) ≈ TBNN, mức độ < TBNN và năm 2014. Mùa lũ chính vụ năm 2015 có 6 đợt lũ ≈ TBNN và nhiều hơn năm 2014.  Đỉnh lũ phổ biến < TBNN và năm 2014.

Lũ lớn: Thượng lưu sông Mã tại Xã Là lũ đặc biệt lớn (sau lũ lịch sử năm 1975), sông Thương tại Phủ Lạng Thương và sông Lục Nam tại Lục Nam - trên báo động báo động 3.

Lũ vừa: Sông Thao tại Yên Bái, sông Kỳ Cùng tại Lạng Sơn - mức báo động 2.

Lũ nhỏ: Sông Đà tại Mường Tè (mức báo động 2); hạ lưu sông Thái Bình tại Phả Lại mức báo động 1.

Tình hình ngập lụt: Tỉnh Quảng Ninh, Hải Phòng,  Bắc Giang, Điện Biên, Phú Thọ, thành phố Thái Bình, Nam Định, Hải Dương: từ ngày 23/7-4/8. Tại Hòa Bình ngày 18-19/9; Thành phố Hà Nội ngày 22/9.

Thủy văn khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên

Tình hình lũ: Lũ trái mùa đã xuất hiện trên các sông từ Thừa Thiên Huế đến Quảng Ngãi trong tháng 3/2015. Đỉnh lũ trên các sông đã đạt mức lịch sử cùng thời kỳ. Các sông ở Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Thuận và khu vực Tây Nguyên xuất hiện 6 đợt lũ vừa và 5 đợt lũ nhỏ, đỉnh lũ ở mức báo động 1. Từ ngày 13-18/9: lũ vừa và nhỏ trên các sông từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi và Bắc Tây Nguyên. Đỉnh lũ trên sông Bưởi (Thanh Hóa) ở mức BĐ3; thượng nguồn sông La (Hà Tĩnh), các sông ở Quảng Bình, Quảng Trị ≈ báo động 2 và > báo động 2.

Tình hình hạn hán, thiếu nước: Lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thiếu hụt từ 20-60% so với TBNN, riêng Nghệ An, Khánh Hòa tới 80%. Trên nhiều sông, mực nước đã giảm xuống mức thấp nhất lịch sử hoặc thấp nhất cùng kỳ. Từ tháng 1 - 4, tình hình khô hạn, thiếu nước trên diện rộng từ Phú Yên-Ninh Thuận, Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Từ tháng 5, tình trạng hạn hán dần được cải thiện, riêng các tỉnh Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận vẫn tiếp tục thiếu nước cục bộ. Đến hết tháng 11, lượng dòng chảy trung bình tháng trên phần lớn các sông chính ở Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên thiếu hụt so với TBNN cùng kỳ từ 32-80%.

Thủy văn khu vực Nam Bộ: Từ đầu năm đến giữa tháng 5/2015, mực nước sông Mê Kông > TBNN cùng thời kỳ từ 1-2,5m; Từ cuối tháng 5 đến nay, mực nước < TBNN từ 1,0-4,0m. Tổng lượng dòng chảy ở mức thấp hơn TBNN từ 10-60%.

Tình trạng xâm nhập mặn trong tháng 1/2015: Độ mặn tại hầu hết các trạm ở mức lớn hơn so với cùng kỳ năm 2014 và TBNN. Độ mặn cao nhất tại vùng cửa sông Cửu Long xuất hiện vào nửa đầu tháng 4/2015.

Mực nước cao nhất tại Tân Châu: 2,55m (15/10); tại Châu Đốc: 2,35m (30/9), thấp hơn TBNN cùng kỳ từ 1,1-1,4m => mực nước thấp nhất lịch sử (từ năm 1926-nay).

DIỄN BIẾN LŨ QUÉT, SẠT LỞ ĐẤT TRÊN TOÀN QUỐC

Hiện tượng lũ quét, sạt lở đất trên phạm vi toàn quốc xảy ra ít hơn so với năm 2014 và những năm gần đây.

Lũ quét, sạt lở đất năm 2015 chủ yếu xảy ra ở khu vực phía Bắc: Tỉnh Sơn La, Lai Châu, Lào Cai (từ 24-25/6);Tỉnh Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Cao Bằng (từ ngày 23/7-4/8); Tỉnh Sơn La (ngày 4/9); Tỉnh Sơn La (ngày 21/8); Tỉnh Hà Giang (ngày 7/9).

NHẬN ĐỊNH XU THẾ KHÍ TƯỢNG  THỦY VĂN 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2016

            ENSO:  El Nino đã khởi phát từ cuối năm 2014, đã tác động trong năm 2015 và có khả năng tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng mùa đông - xuân và sau đó có xu hướng giảm dần về cường độ vào những tháng đầu mùa hè năm 2016.

Tác động chung của El Nino đến Việt Nam

Số lượng bão, ATNĐ trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam tương đương hoặc ít hơn TBNN. Lượng mưa trên phạm vi toàn quốc nhìn chung sẽ thiếu hụt so với TBNN từ 25 đến 50%, Trung Bộ sẽ thiếu hụt nhiều hơn. Nhiệt độ trung bình 06 tháng đầu năm có xu hướng cao hơn TBNN và nắng nóng gia tăng, mùa đông rét đậm không kéo dài. Dòng chảy năm ở các sông thuộc Trung Bộ và Tây Nguyên nhỏ hơn TBNN từ 10% trở lên, những năm El Nino mạnh có thể hụt tới 50 - 60%. Ít có khả năng xuất hiện đỉnh lũ lớn trên sông Cửu Long.

Nhiệt độ: Nhiệt độ trung bình trong các tháng nửa đầu năm 2016 trên phạm vi các tỉnh miền Bắc có xu hướng cao hơn TBNN từ 0.5-1.0oC, các tỉnh phía nam cao hơn TBNN từ 1.0-1.5oC. Trong hai tháng chính mùa đông (1,2/2016) nhiệt độ có xu hướng cao hơn TBNN, rét đậm rét hại vẫn có khả năng xảy ra nhưng không kéo dài, tuy nhiên vẫn có thể xuất hiện các đợt tập trung trong một thời đoạn khoảng 4-7 ngày.

Lượng mưa: Lượng mưa các tháng 1 - 5/2016 ở Bắc Bộ có khả năng ở mức cao hơn một ít so với TBNN, từ tháng 5-6/2016 ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn TBNN cùng thời kỳ. Mưa trái mùa có khả năng xuất hiện các trong các tháng mùa đông xuân ở các tỉnh Bắc Bộ. Nếu điều này xảy ra thì sẽ là năm thứ 3 liên tiếp hiện tượng này xảy ra . Khu vực từ Trung Bộ trở vào phía nam từ tháng 1-5/2016 phổ biến thiếu hụt so với TBNN; tháng 6/2016 mưa có xu hướng tăng dần tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ. Duy trì khả năng khô hạn gay gắt tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ trong những tháng đầu năm 2016.

Thủy văn khu vực Bắc Bộ

Dòng chảy thượng nguồn sông Đà và Thao sẽ suy giảm và nhỏ hơn TBNN từ 4-40%, thiếu hụt nhiều nhất trên sông Thao. Mực nước thấp nhất tại trạm Hà Nội có thể xuống mức 0.4-0.6 m vào tháng 2-3/2016. Khu vực Bắc Bộ sẽ xảy ra thiếu nước cục bộ, vùng núi cao phía Bắc và trung du Bắc Bộ sẽ nghiêm trọng hơn ở vùng đồng bằng. Tình trạng khó khăn trong cấp nước, giao thông thủy và phát điện trong các tháng đầu năm 2016 vẫn căng thẳng nhưng không gay gắt như các năm 2010, 2011.

Thủy văn khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên

Trong mùa khô 2015 - 2016, lượng dòng chảy ở Trung Bộ và Tây Nguyên sẽ giảm dần và có khả năng thiếu hụt so với TBNN phổ biến từ 20-40%, một số sông ở khu vực Nam Trung Bộ thiếu hụt trên 60% và tương đương năm 2014. Ngay từ các tháng đầu mùa khô 2015/2016, tình trạng khô hạn, thiếu nước có khả năng xảy ra sớm hơn nhiều so với TBNN.

Thủy văn khu vực Nam Bộ

Tổng lượng dòng chảy sông Mê Kông về khu vực Đồng bằng sông Cửu Long khả năng thiếu hụt so với TBNN từ 20-40%. Khả năng xâm nhập mặn vùng cửa sông Nam Bộ sẽ cao hơn, sớm hơn và sâu hơn cùng kỳ của mùa khô năm 2014/2015 và TBNN. Do đỉnh lũ trên sông Cửu Long ở mức rất thấp, lượng nước thiếu hụt so với TBNN, các địa phương cần có kế hoạch chủ động phòng chống xâm nhập mặn sớm và mạnh cũng như khô hạn, thiếu nước trong mùa khô 2015-2016.

NHẬN ĐỊNH THÁNG TẾT NGUYÊN ĐÁN (THÁNG 2/2016)

Với diễn biến El Nino năm nay khá tương đồng với El Nino năm 1997-1998.  Xu thế chung tháng 2/2016: lượng mưa ở Bắc Bộ có xu hướng cao hơn TBNN, các khu vực từ Trung Bộ trở vào phía Nam phổ biến thấp hơn TBNN; Nhiệt độ trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn TBNN. Trong tháng tết (2/2016) có khả năng xảy ra khoảng 3-4 đợt KKL ảnh hưởng đến các tỉnh miền Bắc; các đợt KKL này có thể gây trời rét (nhưng không kéo dài) ở Bắc Bộ, một số nơi có thể xảy ra rét đậm cục bộ.  Thời tiết dịp Tết nguyên đán tại các tỉnh miền Nam về cơ bản là tốt; miền Trung (Bắc và Trung Trung Bộ) có thể có mưa nếu KKL xuất hiện trong những ngày Tết.
Nguồn: kttvqg.gov.vn



Các tin liên quan khác

Mr Nam (0912.323.893) :

My status

Miss Huệ (0986.685.278) :

My status

Mr Cả (0983.291.959) :

My status